De noodzaak van de strijd tegen Zwarte Piet

Er zijn witte mensen die zeggen: ‘De strijd tegen Zwarte Piet is niet
belangrijk’. Ze zeggen: ‘Heb je niks beters te doen? Ga strijden tegen
echt racisme’. Ze zeggen: ‘Waarom maak je je niet druk om… [vul maar
in]’. Dat dus. Dat zeggen veel witte mensen. Witte zogenaamd linkse
mensen, om precies te zijn.

Tegen hen zeg ik: wie denken jullie wel dat jullie zijn om te bepalen
dat de strijd tegen Zwarte Piet onbelangrijk is? Dat mensen maar beter
wat anders kunnen gaan doen? Komen jullie kinderen huilend thuis omdat
ze op school weer voor Zwarte Piet zijn uitgescholden? Moeten jullie je
kinderen uitleggen dat dat racisme is, en niet ‘gewoon’ pesten en
plagen? Wanneer dringt het tot jullie botte koppen door dat jullie het
voorrecht hebben om het niet belangrijk te hoeven vinden omdat jullie er
geen last van hoeven te hebben? Wanneer ga je inzien dat je voor zwarte mensen
zit uit te maken wat voor hen belangrijk moet zijn? Puur
superioriteitsdenken. Witte mens weet het beter.

Dit zijn geen mensen die voor Zwarte Piet zeggen te zijn. Alleen, ze
vinden het ‘geen prioriteit’ en ze vinden het ‘gezeur’. Dit komt van
mensen die doen alsof ze vrienden of kameraden zijn. Zo tegen racisme!
Zo bezig met een zogenaamd linkse strijd. Maar wel alleen een witte
linkse strijd en al die zwarte mensen die Zwarte Piet weg willen hebben,
die staan dat maar in de weg. Maar wat is volgens deze witte mensen dan
wel echt racisme en het bestrijden waard? Etnisch profileren?
Discriminatie op de arbeidsmarkt? Lagere schooladviezen voor zwarte
kinderen? Hatelijk geschreeuw en gescheld? Racistisch geweld? Apartheid?
En waar denken ze dan dat dat vandaan komt? Komt racisme zomaar uit de
lucht vallen? Waar komen de denkbeelden die aan al dat racisme ten
grondslag liggen toch vandaan? Zou het kunnen komen doordat witte mensen
altijd maar is ingeprent dat zwarte mensen minderwaardig zijn? Slaafs?
Dommig? Grappig? Kwaadaardig? Niet serieus te nemen? Hee…, dat lijkt
Zwarte Piet wel!

Ik schreef al vaker: racisme begint met beeldvorming. Het begint met het
bespotten van mensen om hun uiterlijke kenmerken. Het begint met een
karikatuur van hen maken, hen ontmenselijken. En alsof de ontkenning van
dit mechanisme nog niet genoeg is, volharden vele van deze linkse witte
mensen ook nog eens in koloniaal taalgebruik. Dit zijn van die mensen
die maar doorgaan en doorgaan met je tijd verspillen met oeverloze
drogredendiscussies om het woord ‘blank’ te mogen blijven gebruiken. Ook
gezeur, als je daarover begint, volgens hen. Want ‘we zijn toch niet
wit?’ ‘Kijk eens, papier is wit, ik maak er een foto van met mijn vinger
erbij, die is niet wit. Dus zie je wel, we zijn blank!’
Ok, wij zijn dus: ‘Blinkend, Glanzend, Helder; Onbesmet, Rein,
Smetteloos, Zuiver; Rijmloos; Blanco, Onbeschreven, kleurloos,
transparant’. O ja, en het is ook nog een ‘verwijzing naar iemand met
witte (eigenlijk roze) huidskleur’. Witte huidskleur. Eigenlijk roze.
Juist ja. Een verwijzing. We zijn niet ‘blank’, het is een verwijzing
naar wat wel onze kleur is: wit of roze. En dit is wat ik zei tegen die
man met die foto met dat wit vel papier naast zijn roze vinger: ‘Noem je
zelf voor mijn part roze, maar niet ‘blank’ want dat is geen kleur. Later
kreeg ik nog een privaat bericht van deze persoon om me te vertellen dat
hij wel mijn medestander zou zijn in de strijd tegen Zwarte Piet indien
dit het laatste probleem op aarde zou zijn, ‘got it?’ Ja, doei! Zulke
‘medestanders’ heb ik niet nodig.

Het is opvallend dat in het heetst van de strijd, als extreem-rechts
pro-pieten volk in de aanval gaat, volop gesteund door de media die zo
goed zijn in negatieve beeldvorming, juist dan veel zogenaamd linkse
witte mensen de hoofdoorzaak van racisme alleen een probleem vinden als
alle ander problemen in deze wereld eerst zijn opgelost. Handig, dan
hoef je niks te doen. Tja, als je zelf geen last van racisme hebt,
waarom zou je dan ook iets doen aan de wortels ervan? Waarom zou je iets
doen en je solidair verklaren? En daarmee zijn ze onderdeel van het
probleem dat racisme heet. Racisme moet je willen zien, om je heen en
ook in jezelf. Het is je met de paplepel ingegoten. Stel je voor dat
je het moet herkennen en erkennen. Ik wil niet beweren dat dit een
makkelijk proces is, maar wel een noodzakelijk proces. Een pijnlijk
proces, maar wel een nuttig proces. Een proces waarin we fouten maken,
maar ook leren. En dat leerproces, dat kunnen we delen. Of je steekt je
kop in het zand en zegt: niet belangrijk. Dan vergeet je dat wij als
witte mensen makkelijk praten hebben.

Dit gezegd hebbende. Willen al die witte mensen die menen de wijsheid in
pacht te hebben, de dienst te kunnen uitmaken, even hun witte kop uit
dat drijfzand trekken? Kijk eens om je heen. Overal zijn mensen ergens
voor of tegen aan het knokken. Zij aan zij. Het is zelfs mogelijk om
tegen meer dingen tegelijk te knokken. We hoeven ons niet tot een zaak
te beperken, integendeel: alles is met elkaar verbonden. Zonder racisme
zou kapitalisme geen zondebokken hebben en konden bazen hun gang niet
gaan, om maar wat te noemen. Maar er zijn ook mensen die ervoor kiezen
iets als speerpunt te nemen voor strijd, bijvoorbeeld Zwarte Piet, want
de ketting is zo sterk als de zwakste schakel. Te zeggen dat al het
andere belangrijker is dan de strijd tegen Zwarte Piet en dat je wat
nuttigers moet gaan doen, dat is niets anders dan een categorische
weigering om racisme te bestrijden. Sterker nog, dit zijn achterbakse
aanvallen op mensen die tegen Zwarte Piet knokken, al jarenlang. Stop
met die messteken in de ruggen van zwarte anti-racisme activisten!

En dan dit nog. Van het een komt het ander. Afgelopen week presteerde
zo’n ‘kameraad’ het om de ‘blokkeerfriezen’ gelijk te geven, zich
daarmee solidair stellend met extreem-rechts gepeupel dat zwarte
activisten bedreigt en op de snelweg op levensgevaarlijke wijze bussen
met demonstranten tegenhoudt met gewonden en trauma’s als gevolg. Ja, de
‘blokkeerfriezen’ hadden gelijk, zo betoogde hij, want we hebben met ons
allen toch wel wat beters te doen dan Zwarte Piet bestrijden?! Dat is
terreur honoreren, anders niet. Dus voor wie zich aangesproken voelt:
denk nog eens na. Aan welke kant wil je staan? Wil je deel uitmaken van
de oplossing of van het probleem?
Zal het je een rotzorg zijn, stop dan de pretenties. En stop met in de
weg staan. Gewoon: stop.

Joke Kaviaar